De HEAR methode

Ben je op zoek naar verandering, dan is de kans groot het neerkomt op patronen doorbreken. Er zijn een aantal methoden die je daarbij kunnen helpen. Een van deze methoden is HEAR:

herkennen-erkennen-accepteren-reageren

HEAR staat voor:

  • Herkennen

  • Erkennen

  • Accepteren

  • Reageren

Herkennen

Vaak is een patroon wel herkenbaar, maar willen we het niet erkennen. We gaan dan in de ‘ja, maar’ stand. Het grappige daarvan is dat de ‘ja, maar’ stand ook een patroon is. Een gedachtepatroon. Herken jij dit patroon bij jezelf?

Erkennen

Als je patroon een resultaat oplevert dat je niet wilt, dan zal je moeten erkennen dat het een probleem is. Want als je niet erkent dat het een probleem is zal je het niet aanpakken. Je gaat weer in de ‘ja maar’ stand en laat alles bij het oude. Erkenning is nodig voor verandering. Erken dus dat het patroon een probleem veroorzaakt.

Accepteren

Accepteer vervolgens jezelf en accepteer dat je patroon niet het gewenste resultaat heeft. Veroordeel jezelf niet. Je mag naar het verleden kijken, maar je verleden kan je niet veranderen. Als je accepteert dat je fouten maakt dan krijg je de kans om te leren. De kans om te groeien. De kans om te reageren en het de volgende keer anders te doen.

Reageren

Gebruik dit inzicht. Probeer het patroon te doorbreken door anders te reageren. Ga op zoek naar de werkwijze die het gewenste resultaat oplevert. Lukt het niet meteen? Reageer dan opnieuw, maar op een andere manier. Want alleen door te reageren kan je patronen doorbreken. Oefen net zo lang tot jij tevreden bent.

 

In eerdere blogs hebben we het gehad over het herkennen van denkpatronen die het lastig maken om patronen te doorbreken. Maar naast de denkpatronen zijn er ook gedragspatronen. Gedragspatronen zijn de handeling strategieën die je hebt aangeleerd om iets voor elkaar te krijgen. Je zou het kunnen vergelijken met een recept: je verricht een serie handelingen, en de uitkomst is een gerecht.

veranderen - herken gedragspatronen - oplossing - succesVerander je handelen

Als de strategie die je hebt aangeleerd niet leidt tot het gewenste resultaat, dan zal je de gedragspatronen moeten aanpassen. Negatieve gevoelens en gedachten bestrijden is niet genoeg. Wanneer je als ZZP-er een specifiek doel wilt bereiken, zal je op zoek moeten naar een strategie die zijn waarde al heeft bewezen.

Daarom is het, zeker voor een zelfstandig ondernemer, zo belangrijk om je leven lang te blijven leren,  te blijven lezen, een coach te nemen of trainingen te volgen. Je kunt effectieve gedragspatronen leren op ieder gebied van je leven. Eén van de beste manieren is om te kijken wie er al heeft bereikt wat jij zelf ook wilt. Welke ZZP-er of ondernemer is jouw voorbeeld?

Zoek vervolgens uit welke stappen die persoon heeft gezet om tot dat resultaat te komen. Wanneer jij dezelfde stappen kunt herhalen, is de kans groot dat je dicht in de buurt komt van hetzelfde resultaat.

Leer van een expert

veranderen - herken gedragspatronen - oplossing - succes - expertStel je voor dat ik je zou vragen om zelf een stevige muur te bouwen. Als je net als ik niet handig bent (lees: nog niet voldoende ervaring hebt opgedaan) is je eerste reactie waarschijnlijk dat je dat niet kan. Maar stel je nu eens voor dat een expert precies vertelt welke materialen je nodig hebt en wat je moet doen.

De expert legt uit dat je een sleuf moet graven van vier meter lang en dertig centimeter breed. Vervolgens geeft hij aan dat het verstandig is om in de sleuf eerst een laag bouwfolie te leggen. Daarna vraagt hij je om de sleuf vol te storten met beton tot net onder de rand van het gat. Als je dat gedaan hebt vertelt hij je dat je met een drilmachine de luchtbellen eruit te halen. Tot slot legt hij geduldig uit hoe je cement moet maken en hoe je laag voor laag stenen en cement op de fundering moet leggen.

Deze stappen vormen de strategie voor het bouwen van een stevige muur. Stel je nu voor dat je deze strategie vier keer herhaalt. Dan heb je opeens de buitenmuren van een huis. Op dezelfde manier is het mogelijk om resultaten te boeken als ZZP-er. Er zijn strategieën voor de manier waarop je communiceert, voor het genereren van meer inkomsten, voor relaties bouwen, enz.

Ontdek de juiste strategie

Voor ieder resultaat dat iemand ooit heeft bereikt is een strategie. De kunst is om als ondernemer de juiste strategie te vinden voor jouw gewenste resultaat. Bepaal welke strategie jij wilt leren, zoek iemand op die het gedragspatroon al goed eigen heeft gemaakt en leer van diegene!

 

Jij wilt als ondernemer je doel bereiken, maar je merkt dat je continu in dezelfde valkuil stapt. Onbewust val je terug in je oude patronen. En daar wil je juist vanaf! Je wilt je patronen doorbreken. Een eerste stap daarin was om patronen te leren herkennen. Maar welke patronen zijn er? Een type patronen dat je zou kunnen herkennen zijn denkpatronen.

veranderen - herken denkpatronen - ZZP-er - OndernemerDefinitie van denken

Over denkpatronen kan je een compleet boek schrijven. Al eeuwen lang wordt er nagedacht en gesproken over wat ons denken nu precies is. Eén van de beste beschrijvingen van denken die ik heb kunnen vinden is:

‘Het innerlijk of psychisch overwegen van belangen en inzichten, met auditieve of visuele, persoonlijke of onpersoonlijke, concrete of abstracte, voorstellingen of cognities naar een zekere logica of methodische orde van afweging, een denkmodel of een bepaalde causaliteit’. bron: encyclo.nl

Met deze definitie van denken kan je alle kanten op. En zeker voor een ondernemer is dit concreet genoeg. Daar heb je dus niet veel aan wanneer je iets wilt weten over denkpatronen. Daarom hou ik het hier eenvoudig en baseer ik me op wat ik in mijn praktijk waarneem.

Patronen zijn aangeleerd

Denkpatronen zou je kunnen omschrijven als bouwwerken van gedachten. Gedachten zijn mentale processen waarbij je intern ergens woorden aan geeft en/of daar beelden bij creëert. Het zijn ideeën die je krijgt, het is de film die je intern afdraait tijdens dagdromen, het zijn de discussies die je met jezelf voert als je voor een keuze staat. Het maakt daarbij niet uit of je in de rol van ZZP-er zit of in die van privé persoon.

Die bouwwerken van gedachten komen voort uit de dingen die je zijn aangeleerd in het verleden. Op school, door waarden die je hebt meegekregen van je ouders, door talloze ervaringen, positief en negatief. Hieraan heb je woorden gegeven, en je hebt er vaak ook beelden bij gevormd.

Denkpatronen bestaan eenvoudig gezegd uit twee onderdelen die direct met elkaar in verband staan: overtuigingen en verhalen. Overtuigingen zijn meningen waarvan je je meestal niet bewust bent. Je gelooft er in omdat ze je ooit zijn aangeleerd. Voorbeelden van overtuigingen zijn ‘ik kan die klant niet binnenhalen, want…’ of ‘ik weet zeker dat ik niet gemaakt ben om ZZP-er te zijn’. Het zijn persoonlijke waarheden over jezelf en de wereld om je heen. Aangeleerde mentale regels die bepalen hoe jij de wereld waarneemt en hoe je gebeurtenissen classificeert.

Halfvol of halfleeg?

Hierdoor kunnen twee mensen totaal verschillend naar exact dezelfde situatie kijken. De ene ziet het glas als halfvol en de andere als halfleeg, terwijl het exact hetzelfde glas is dat voor ze staat, met precies dezelfde hoeveelheid water.

Overtuigingen bepalen in grote mate hoe effectief en succesvol je bent als ZZP-er. Wanneer jij ervan overtuigd bent dat je niet kunt veranderen, dan is de kans groot dat je er nooit aan zult beginnen. Wanneer je zeker weet dat je het wel kunt, dan is de kans groter dat je eraan begint en het ook volhoudt.

Op je overtuigingen zijn weer verhalen gebaseerd. We vertellen ons zelf de hele dag door verhalen. Verhalen kunnen zowel positief als negatief zijn en ze zijn erop gericht om voor jezelf een context te scheppen. Ze geven lijn aan zaken die anders onsamenhangend en chaotisch zouden lijken.

Dat is het voordeel. Maar een nadeel van verhalen is dat ze ons kunnen voorzien van een scala aan smoesjes en uitvluchten. Dat zie ik veel als ik in mijn trainingen jongleren gebruik als instrument. Jongleren is namelijk een prachtige metafoor voor leren loslaten, kaders scheppen en omgaan met tegenslag.

Leer loslaten

Tijdens de training zijn er altijd een paar mensen die de overtuiging hebben: ‘Ik kan niet jongleren’. Maar dat is niet het enige. Ze hebben er ook nog een heel verhaal bij. Het is hun verklaring waarom de overtuiging klopt. Het verhaal begint meestal met het woord ‘omdat’ of ‘want’. Dit is een duidelijk voorbeeld van een denkpatroon.

Eén van de verhalen die ik regelmatig hoor is ‘Ik kan niet jongleren, want ik ben motorisch niet zo sterk, ik laat altijd alles uit mijn handen vallen, ik ben meer iemand voor schrijven en lezen.’ Een andere: ‘Ik kan niet jongleren, omdat ik dit als kind ook nooit heb gekund, ik was altijd heel onhandig met balspelletjes, en ik vind het ook niet leuk.’

Wanneer het mij als trainer niet lukt om de beperkende overtuiging en het bijbehorende verhaal aan te passen, dan wordt het een onmogelijke zaak om ze te leren jongleren. Zelfs als ik ze vertel dat iedereen met twee werkende handen en een werkend hoofd kan jongleren. Iedere keer dat ze een bal laten vallen zien ze dan de bevestiging van wat ze al wisten. Dat ze niet kunnen jongleren.

Laten ze hun overtuiging wél los, dan zien ze het vallen van de bal niet als bevestiging, maar als uitdaging om het nog eens te proberen. Hun overtuiging en hun verhaal zijn dan vaak veranderd in: ‘Ik kan best jongleren, want ik heb alleen maar werkende handen en een werkend hoofd nodig, en die heb ik, net als de anderen die hier zijn. Ik zal dus wat moeten oefenen, en dan gaat het me gewoon lukken, net als iedereen.’

Met wortel en al

veranderen - herken denkpatronen - wortel en al - ZZP-er - OndernemerHet lastige van denkpatronen is dat ze deels onbewust zijn. Je zou ze kunnen zien als een plant. Het gedeelte dat voor jezelf zichtbaar is, bevindt zich boven de grond. Dit zijn vooral de verhalen die je vertelt. Die ken je vaak ook wel. Maar de wortel is minstens zo belangrijk, al zie je die niet. En overtuigingen zijn als wortels.  Een plant die niet past in je tuin kun je het best met wortel en al uit de grond te trekken, anders blijft hij steeds opnieuw uit de grond schieten. Haal je hem in zijn geheel weg, dan vindt er een paradigmaverschuiving plaats. Er komen direct andere planten op. De Afrikaanse natuurfilosoof en bioloog Baba Dioum vat het prachtig samen. Hij zegt:

‘Want uiteindelijk bewaren we alleen waar we van houden, we houden alleen van wat we begrijpen en we begrijpen alleen wat ons is bijgebracht’.

En dat geldt ook voor je overtuigingen als ZZP-er. Als jij jezelf de ruimte geeft om je denkpatronen te doorbreken, dan gaat het je lukken en bereik jij je doel!

Zelf aan de slag

Opdracht: Beantwoord onderstaande vragen:

  • welke verhalen vertel jij jezelf die slecht zijn voor je zelfvertrouwen?
  • Met welke beperkende overtuiging kunnen deze verhalen verbonden zijn?
  • Welke helpende overtuiging zou je er tegenover kunnen zetten?

Als je mij 5 jaar geleden had verteld dat ik nu jaarlijks voor duizenden mensen zou spreken en trainingen zou verzorgen had ik je vreemd aangekeken. Na een op zijn zachtst gezegd ‘uitdagende’ jeugd, had ik ontdekt dat ik goed was in het vermaken van mensen. Mijn carrière als entertainer had ik inmiddels gecombineerd met het runnen van een artiestenbureau. Ik verdiende een leuke boterham, reed in een mooie auto maar was niet echt gelukkig. Het leek alsof ik in een rijdende trein zat en niet wist hoe ik die kon stoppen. Totdat ik een keuze maakte om het anders te gaan doen en m’n droom te volgen. Ik wilde als spreker en trainer aan de slag. De beste keuze ooit!

Veranderen - keuze maken - zakelijk succesDe dag dat je kiest is de dag dat je leven verandert

Misschien denk je: mooi verhaal en makkelijk praten maar mijn situatie is toch anders. Ik zou ook wel iets anders willen; in mijn werk, relaties, m’n  gezondheid of financiën. Alleen het is niet te veranderen omdat…..

Uit ervaring weet ik: Je kunt je leven positief veranderen, op ieder gebied! Je bent in staat om een verschil te maken in je eigen leven én in je omgeving. Tenminste… als je daar zelf in gelooft. Dan pas zal je actie ondernemen.

Om mij heen zie ik veel zelfstandig ondernemers worstelen met het krijgen van voldoende opdrachten en het behalen van omzet. Stuk voor stuk zijn ze goed in hun vak en toch hebben ze een uitdaging. Hoe worden ze succesvolle ondernemers? Hoe zet je jouw dienst of product goed in de markt? Welke strategie gebruik je voor sales en (online)marketing? Hoe hou je grip op je financiën? Het antwoord is een combinatie van persoonlijk leiderschap en zakelijke strategie.

Leren van je fouten en doen waar je gelukkig van wordt

Inmiddels ben ik ruim 10 jaar zelfstandig ondernemer en heb in die tijd enorm veel fouten gemaakt op zakelijk gebied. Hoewel ze niet altijd plezierig waren ben ik er nu enorm dankbaar voor: dat is namelijk een belangrijk onderdeel geweest van mijn opleiding in ondernemerschap.

Als 17-jarige proefde ik voor het eerst aan het ondernemerschap. Na de eerder genoemde ‘uitdagende jeugd’ kwam ik erachter dat ik mijn ei kwijt kon in goochelen. Werken als goochelaar werd mijn bijbaantje. Als goochelaar en jongleur haalde ik de ene na de andere opdracht binnen en al snel werd ik fulltime entertainer.

In 2006 heb ik een artiestenbureau opgericht. Ik werkte 60 uur per week, haalde enorm veel boekingen binnen omdat ik marketing en sales goed begreep, had een omzet van +/- 250.000 euro en… hield bijna niets over. Omzet is niet hetzelfde als winst. In 2010 heb ik besloten om alles te verkopen. Ik werd niet langer gelukkig van wat ik deed en ik besefte dat ik de vertaalslag wilde maken naar meer inhoud. Daarnaast wilde ik leren wat de sleutels waren van zakelijk succes.

Mijn persoonlijke missie!

De verandering die ik nodig had om voldoening uit mijn onderneming te halen was de verandering van entertainment naar inhoud. In het eerste jaar van mijn werk als spreker/trainer had ik ruim 100 opdrachten bij topbedrijven in Nederland. Ik was een nieuwe spreker/trainer en niemand kende me nog. De reden dat ik zoveel opdrachten binnen haalde was omdat ik snapte hoe ik mijzelf het beste kon positioneren, hoe effectieve online marketing werkt en hoe je effectief kunt verkopen.

Na drie jaar als succesvol trainer/spreker lezingen en seminars over persoonlijk leiderschap en gedragspsychologie te hebben gegeven, besloot ik vorig jaar om mijn focus verder aan te scherpen.

In oktober 2013 ben ik daarom begonnen met de eerste Zakelijk Succes Seminars. Het doel? Dienstverlenende zelfstandig professionals helpen om met hun talenten, kennis en kunde een succesvolle onderneming op te zetten en om een stabiel inkomen te verwerven. Het is mijn passie om een verschil te maken in mijn omgeving en anderen te helpen om dit ook te doen met hun talenten, kennis en kunde. 

Neem de volgende stap

Misschien wil je meer weten over hoe je jouw onderneming succesvol kunt krijgen. Binnenkort geef ik weer een Zakelijk Succes Seminar voor dienstverlenende ZZP-ers. Daar vertel ik meer over hoe je zakelijk succes kunt bereiken. Ik hoop je daar in het écht te ontmoeten.

Tot die tijd: Neem actie, voeg waarde toe, geniet!

De komende weken behandelen we meerdere onderwerpen uit het Ebook ‘Zakelijk Succes’. Wil je niet wachten? Download dan het Ebook hieronder en ontvang naast het Ebook af en toe aanvullende tips per e-mail.

Je hebt het gevoel dat je al een tijdje op de automatische piloot werkt of leeft. Daar is op zich niets mis mee en kan soms heel handig zijn, maar je wilt weer zelf het heft in handen nemen. Je wilt je gedrag veranderen en er weer vol voor gaan. Maar hoe zorg je voor een gedragsverandering? En kan ik dat wel? Natuurlijk kan jij dat! Zeker als je de stappen van ‘de Veranderdriekhoek’ volgt.

Bewustwording, actie, reflectie

Door de eenvoud van de Veranderdriehoek kan je zonder allerlei ingewikkelde theorieën direct starten met het veranderen van je gedrag. De drie stappen ‘bewustwording’, ‘actie’ en ‘reflectie’ kan iedereen onthouden. Door stap voor stap aan de slag te gaan en de tijd te nemen voor iedere stap zorg jijzelf voor de gedragsverandering die jij wenst.

1. Bewustwording

Het grootste gedeelte van ons denken en doen is onbewust (Het is al mooi dat we ons bewust van zijn). Daarom is bewustwording de eerste stap bij het veranderen van gedrag. Vaak zijn we niet helemaal tevreden. En toch durven we niet uit te zoeken hoe dat komt. Als je gedrag wilt veranderen moet je die stap durven zetten. Wees zo concreet mogelijk! Pas dan weet je wat je wilt veranderen. Drie bewustwordingsvragen die daarbij helpen zijn:

  • Waar sta ik nu?
  • Waar wil ik heen?
  • Waarom is dat belangrijk voor mij?

gedragsverandering - bewustwording actie reflectie - Bart van den Belt2. Actie

Als je weet waar je staat en welk gedrag je wilt veranderen is het vervolgens belangrijk om er ook iets mee te doen. Tijd voor actie! Uitvoeren wat je jezelf hebt voorgenomen. Dat klinkt makkelijk, maar dat is het niet. Blijf alert en zorg dat je niet in de valkuilen van je eigen denken stapt. Gedrag veranderen doe je niet in een dag, dus beloon jezelf als het lukt. Vier je successen. Effectieve actie is het gevolg van psychologie en een doelgerichte strategie.

 

3. Reflectie

Niemand is in staat om in een rechte lijn op zijn doel af te gaan. We maken nu eenmaal fouten. Het belangrijkste is dat we daar van leren. Daarom is tussentijdse reflectie cruciaal. Welke gedragsverandering wil je op korte termijn zien en welke op de lange termijn? Bepaal van te voren evaluatiemomenten en neem er de tijd voor. Vragen die je jezelf kan stellen zijn:

  • Doe je nog steeds wat je je hebt voorgenomen of ben je afgedwaald?
  • Werkt wat je had bedacht wel goed, of moet je bijstellen?

Door reflectie op deze punten kun je steeds opnieuw beoordelen of je wel of niet op de goede weg bent, en wat je wilt aanpassen. Als het nodig is kun je nieuwe doelen stellen. Als je successen hebt, vier ze!

Wat telt is in beweging komen

Dit klinkt allemaal heel doelgericht, en dat is het ook. Maar gedrag veranderen hoeft geen opgave te zijn. Het is een ontdekkingstocht die je – wanneer je daarvoor kiest – fluitend kunt afleggen. Wees nieuwsgierig en vol goede moed. Veranderingen zijn spannend, maar niet eng. Als je maar openstaat voor vernieuwing. Want juist dan kunnen er onverwacht positieve dingen gebeuren. Sta je open voor verandering, dan leidt verandering zeker tot groei.

Ik wil je uitnodigen om zelf aan de slag te gaan met deze drie stappen. Daarnaast wil ik je aanmoedigen om wat je leert ook weer te gebruiken om anderen te helpen. Iedereen kan een coach zijn, als je maar de juiste tools hebt om mensen verder te helpen. Ik hoop dat de veranderdriehoek zo een tool mag zijn.

Wil je verder aan de slag met het veranderen van gedrag? Lees dan het boek ‘Fluitend Veranderen’.

Je ziet jezelf rijden op een smalle weg die je daar brengt waar je graag wilt komen. Vlak naast je hoor je de snelweg razen. De snelweg die je zo goed kent. De snelweg die je net niet brengt daar waar je wilt zijn. Toch lonkt de snelweg zodra je een afslag ziet. Wat doe je? Ga je door op de nieuwe weg en doorbreek je het patroon? Of ga je door op weg die je naar je werkelijke doel leidt?

De snelweg in ons breinDoorbreek patronen - HEAR - Patronen herkennen - Bart van den Belt

Onze vertrouwde patronen zijn als snelwegen in ons brein. Niet alleen figuurlijk, maar bijna letterlijk. Onze hersenen zijn zo geprogrammeerd dat ze het liefst de snelste, meest bekende weg kiezen. Als we niet oppassen trekken deze gebaande paden ons naar zich toe. Daarom moeten we stug doorgaan op de nieuwe, bewust gekozen, weg. In het begin is het wennen, al die bochten en onverwachte wendingen. Maar we gaan er vanzelf van genieten. En die fraaie toren in de verte? Dat is ons doel. Die bepaalt onze koers.

Herken je patronen

Hoe zorg je ervoor dat je niet zwicht voor de verleiding om terug te gaan naar wat je kent? Door je patronen te herkennen. Als je ze herkent val je niet gedachteloos terug. Je registreert het patroon en vervolgens stuur je bij. Alleen dan kan je patronen doorbreken. Een techniek die daarbij kan helpen is HEAR. HEAR staat voor: Herkennen, Erkennen, Accepteren, Reageren.

Zoek naar wat niet werktPatronen doorbreken - Patronen Herkennen Bart van den Belt 2

Herkenning is dus een eerste stap. Maar hoe herken je nu een ineffectief patroon? Bijvoorbeeld door te kijken naar de gebieden in je leven die jij kunt beïnvloeden en waar je al langere tijd resultaten krijgt die je liever niet zou hebben. Giet die situatie in het 3G schema en bekijk het resultaat.

Gedrag – Wat doe je (concreet waarneembaar gedrag) waardoor je dit resultaat bereikt? Stel je voor dat iemand van een afstandje naar je kijkt: wat registreert die persoon dan?

Gevoel – Wat voel je (gevoel) waardoor je dit doet? Stel je voor dat iemand een beschrijving zou moeten maken van hoe jij je voelt, wat zou die persoon dan opschrijven?

Gedachten – Wat denk je waardoor je dit gevoel krijgt of waardoor je op deze manier in actie komt? Welke overtuiging zou hieraan ten grondslag kunnen liggen? Stel je voor dat iemand anders zou moeten zeggen wat jij denkt, wat zou dat dan zijn?

Bekijk vervolgens rustig wat je hebt opgeschreven? Herken je een patroon? Heb je er invloed op en wil je dit patroon doorbreken? Ga er dan mee aan de slag!

Leest meer over HEAR en herkennen en doorbreken van patronen in ‘Fluitend Veranderen

De Rationeel Emotieve Therapie kan je helpen om irrationele overtuigingen (vanuit het verleden) te vervangen, door nieuwe overtuigingen die je in de praktijk toe kunt passen. De RET-therapeut kan je daarbij helpen, op basis van een 4G schema dat jullie samen op kunnen stellen.

4G schema

Wil je gebruik maken van het 4G schema? Dan is het allereerst van belang om zelf je eigen irrationele overtuigingen en de emotionele gevolgen in kaart te brengen. Dit zal in het begin nog niet meevallen, zelfs wanneer je er volledig open voor staat en je de Rationeel Emotieve Therapie wilt gebruiken om een stap verder te komen. Je kunt gebruik maken van een aantal handige cue’s, op basis van de 4G’s uit het schema.

Ga uit van een gebeurtenis, die vooraf ging aan het emotionele probleem dat je ervaart. Wat gebeurde er, of van welke uitlokkende situatie was er sprake? Wat was een gedachte die volgde op de gebeurtenis? Trok je de juiste conclusie, of zorgden de gedachten wellicht tot het begin van een irrationeel denkbeeld? Probeer de gevoelens die je ervoer onder woorden te brengen, als het gevolg van de gedachten die je had over de gebeurtenis die er plaatsvond. Kijk ten derde terug op het gedrag dat je vertoonde, als het gevolg van de hiervoor beschreven ontwikkeling.

RET-in-kaart-brengen-van-irrationele-overtuigingenIrrationele overtuigingen vervangen

Via het 4G schema kom je tot een inzicht in je irrationele overtuigingen, waardoor je de mogelijkheid hebt om deze te gaan vervangen. Probeer na te gaan welke overtuigingen irrationeel zijn, door in te gaan op de aspecten die hierop wijzen. Je zal merken dat je er op die manier in slaagt om je eisen bij te stellen, of je bijvoorbeeld minder te laten leiden door prestatiedrang.

Nieuwe overtuigingen in de praktijk toepassen

Je kunt de Rationeel Emotieve Therapie gebruiken om irrationele overtuigingen te vervangen door nieuwe overtuigingen. Je doet dit door zelf aan de slag te gaan met nieuwe gedachten, om ervoor te zorgen dat je hier ook gevoelsmatig achter kunt gaan staan. Het is de kunst om er veel mee te oefenen, om er op die manier als het ware een automatisme van te maken. De Rationeel Emotieve Therapie leert je nieuwe denkbeelden te ontwikkelen, om op de juiste manier om te gaan met gebeurtenissen en uitlokkende situaties.

Heb jij last van irrationele overtuigingen?

De Theorie-U werd ontwikkeld door Otto Scharmer. Hij omschrijft zijn theorie zelf als het ‘waarnemen, voelen en handelen met een open mind, open heart en open will’. Wanneer we verandering aan willen brengen dienen we diep tot onszelf te komen, om ons vervolgens te richten op de toekomst die we voor ons zien.

U-proces voor verandering

Wanneer je als individu de Theorie-U gebruikt voor verandering, doorloop je 5 verschillende stadia. Je doorloopt seeing, sensing, presencing, crystallizing en prototyping. Je probeert te voorkomen dat je teruggrijpt op oude en bekende patronen, om een frisse start te kunnen maken en de wereld anders in te stappen.

theorie-uSeeing

De Theorie-U start met seeing. In deze fase probeer je aan het begin van het veranderproces met een frisse en open blik te kijken naar wat er anders kan of moet. Je gaat oude patronen tegen, door je in plaats daarvan te richten op een volledig nieuwe situatie en een vraagstuk dat je tot nu toe nog niet kende.

Sensing en Presencing

Vervolgens is het bij sensing van belang om dieper in jezelf te treden, om vanuit een open hart verbinding te maken met anderen. Zorg ervoor dat je nagaat wat er nodig is voor de verandering en hoe je daar samen met anderen voor kunt zorgen. Maak tijdens presencing contact met dat wat er al is, maar ook met dat wat er in de toekomst mogelijk is. Je krijgt op die manier een meer concreet beeld van waar je naartoe kunt, wanneer je diep in jezelf bent getreden. Je zit nu op de bodem van de Theorie-U, om vervolgens de weg naar boven weer in te zetten.

Crystallizing en prototyping

Dit doe je allereerst tijdens de crystallizing fase. Hier is het vooral van belang om je de mogelijke toekomst zo goed mogelijk te verbeelden. Hoe zal dit eruit gaan zien, wat is de rol die je speelt en hoe zie je het in de algemene zin voor je? Tijdens de prototyping fase gaat het om het uitzetten van je concrete ideeën en het inzetten van de eerste voorzichtige acties. Je gebruikt een nieuwe aanpak om een bepaald probleem te tackelen, of een situatie die je nog niet kende aan te gaan.

Herken jij beperkende patronen in je leven?

De logische niveaus van Bateson werden ontwikkeld door Gregory Bateson, maar vervolgens uitgewerkt door Robert Dilts. Samen hebben zijn de basis gelegd voor het NLP-model, dat ons inzicht geeft in 6 niveaus waarop we bewust of onbewust leven. Het model gaat er vanuit dat de verschillende niveaus naar onder toe doorwerken, waardoor een verandering in ons gedrag tevens zal leiden tot een verandering in de omgeving.

Zes logische niveaus van Bateson

zes-niveaus-van-BatesonDe zes logische niveaus van Bateson op een rij:
– Missie
– Identiteit
– Overtuigingen
– Vaardigheden
– Gedrag
– Omgeving

De 6 logische niveaus van Bateson werken naar beneden toe door, wat betekent dat een bepaalde overtuiging (ik word goed gewaardeerd) door zal werken in je vaardigheden (je wordt beter in wat je doet), je gedrag (je gedraagt je opgewekter) en je omgeving (je ziet je omgeving rooskleuriger in). Des te hoger in de piramide je een verandering aanbrengt, des te meer impact die uiteindelijk zal hebben op de persoon zelf.

Je kunt de logische niveaus van Bateson gebruiken om een doel dat je wilt bereiken concreet te maken en de stappen uit te stippelen die je zal moeten nemen. Welke omgeving past er bij het doel dat je voor ogen hebt en welk gedrag heb je daarvoor nodig? Wat zijn de vaardigheden die je kunt gebruiken en welke overtuiging moet je hebben om het doel te bereiken? Stap binnen in je identiteit om na te gaan wie je bent en welke rol je vervult. Spreek dan je doel of missie nog eens uit, om een goed beeld te krijgen van hoe je daar naartoe kunt werken.

Veranderingen aanbrengen

Dankzij de logische niveaus van Bateson kun je op verschillende niveaus veranderingen aanbrengen. Je kunt een verandering aanbrengen door je alleen te richten op je omgeving, maar juist door de hogere treden aan te pakken kun je zorgen voor een enorme impact. Stap door de verschillende niveaus heen om na te gaan hoe dit invloed op je heeft en hoe je de verandering vast kunt houden.
Leer in de online videotraining meer over de logische niveaus van Bateson, of neem vrijblijvend contact op voor meer informatie over dit onderwerp.

Op welk gebied zou jij graag willen veranderen? Ben benieuwd naar je reactie.

Wanneer je je leven wilt veranderen, op welk gebied dan ook, zul je moeten kiezen om iets te doen wat je meer energie kost dan je gewend bent. Je zult niet voor de makkelijkste, aangeleerde weg moeten kiezen maar iets doen wat je niet gewend bent. Het aanleren van nieuwe gewoonten is verreweg de meest effectieve manier om iets in je leven te veranderen. En het mooie is… als je een gewoonte eenmaal hebt veranderd dan is dat een nieuwe gewoonte geworden. En… die verander je niet zomaar.

Wat de fruitschaal te maken heeft met je gewoonten

gedragsveranderingWanneer je je gewoonten wil veranderen dan zul je het gedrag waar je niet bewust van bent (je gewoonte) bewust moeten aanpakken. En dat betekent dus dat je vaker een bewuste keuze moet maken. Dit kun je het beste doen door het fruitschaal-principe.

Heb je ooit weleens een fruitschaal op je eettafel gezet in de huiskamer? Of op kantoor? Als je dat doet dan merk je dat je ineens veel meer fruit gaat eten. En… minder trek hebt in andere dingen. Je eet meer fruit als er een fruitschaal staat. Klinkt logisch. Maar waarom doe je dat eigenlijk? Het antwoord is heel simpel: omdat je een nieuwe prikkel krijgt.

Hoe prikkels je helpen te veranderen

Wij mensen worden continu in beweging gezet door prikkels. Prikkels zijn waarnemingen van je zintuigen: horen, zien, voelen, proeven en ruiken. Het lichaam is gewend om te reageren op deze prikkels en daar meestal direct iets mee te doen.

Stel je voor dat je aan het winkelen bent. Je bent de hele middag op pad omdat je weet dat je nog een paar broeken nodig hebt. (of eigenlijk… wilt hebben) Vervolgens loop je een kledingwinkel binnen en ziet een geweldig shirtje hangen. Die MOET je hebben. En dus loop je de winkel uit… zonder schoenen maar met een shirtje. En dat terwijl je niet eens een shirtje nodig had. Als je vervolgens verderop in de winkelstraat loopt ruik je ineens versgebakken broodjes. En vervolgens bedenk je dat je trek hebt en toch maar even de bakkerij in moet… Herkenbaar?

Gedragsverandering door je omgeving aan te passen

Als je door hebt dat je wordt geleid door prikkels dan is het logisch dat als je je prikkels om je heen verandert, je ook je gedrag kan veranderen. Wanneer je dus iets in je leven wilt veranderen is het noodzakelijk om een aantal prikkels in je omgeving in te bouwen die je ervan bewust maken dat je iets anders kunt kiezen.

Zo kun je wanneer je je dag wil beginnen met je agenda in plaats van je email ervoor kiezen om een post-it note op je computer te plakken. Of hang op de koelkast een afbeelding van je ideale figuur. Je kunt er ook voor kiezen om een armbandje te dragen en dat armbandje te linken aan het doel wat je voor ogen houdt. Wat je ook doet: zorg ervoor dat de prikkels afwijken van de normale prikkels die je in je omgeving hebt.

Wat je ook wilt veranderen: je kunt nu beginnen. Wat wil jij veranderen? En wat ga je nu in je omgeving aanpassen om dat makkelijker vol te houden?